4 King’s Own Scottish Borderers – dag 1 –

Bevelvoerend officier: Luitenant-kolonel Melville

1 november 1944

Het oorlogsjournaal begint op 1 november 1944, het tijdstip is 05:00uur. Dit is het moment dat tweehonderdtweeëntachtig stukken geschut het vuur openen op de kustlijn en het zuidelijk gelegen deel van Vlissingen.  Anderhalf uur later komt het bericht binnen dat de commando’s het strand – Uncle Beach – stevig in handen hebben. De compagnieën C en B van de 4 King’s Own Scottish Borderers (4KOSB) komen om 07:55 uur zonder al te grote problemen aan land. Direct trekken ze op richting het Bellamypark waar ze vanuit een machinegeweeropstelling worden beschoten. Kapitein Bennett raakt door deze beschieting zwaargewond aan zijn rug.

Tijdens de oversteek van Breskens naar Vlissingen (08:10 uur) komen compagnie A en D en het hoofdkwartier van de 4 KOSB binnen het bereik van het Duitse geschut. Bij het naderen van het strand (08:20 uur) ligt de landingsplaats zwaar onder vuur. Tijdens het verlaten van een van de landingsvaartuigen komt de radioset vast te zitten in de modder en raakt het bedieningspaneel onbruikbaar door het zeewater.

Bevelvoerder Melville van de 4 KOSB ontvangt kort voor half negen (08:25 uur) het bericht dat het No4 Commando bij ‘Dover’, ‘Bexhill’ en het gebied rond de Aagje Dekenstraat/Scheldestraatis aangekomen. Hoewel de commando’s zich al ver in de stad bevinden, wil dat niet zeggen dat dit deel van de stad al vrij is van Duitsers.

Melville en zijn inlichtingenofficier laten een schuilkelder in de Gravestraat inrichten tot een hoofdkwartier te velde. Het tijdstip is nu 09:00 uur.

In het oorlogsjournaal staat bij 10:00 uurde notitie dat compagnie C van de 4 KOSB zware tegenstand ondervindt in het gebied rond ‘Bexhill’. Hier liggen ze onder vuur van zowel zwaar als klein kaliber vuurwapens. Vanaf de Coosje Buskenstraat (‘Dover’) wordt er met zwaar kaliber geschut op de compagnie geschoten. Ook vanuit een positie aan het eind van de Aagje Dekenstraat wordt geschoten. Samen met een sectie commando’s neemt de compagnie bezit van een aantal woningen op de zuidelijke hoek van ‘Bexhill’. Hiervandaan wordt er een verkenningsronde gedaan van het gebied.

Om 10:15 uurtrekt bevelvoerder Melville samen met compagnie B via de Walstraat op naar ‘Bexhill’. Hier aangekomen blijkt het onmogelijk te zijn om het kruispunt over te steken. De compagnie komt onder vuur te liggen. Achteraf blijkt een Duitse mitrailleuropstelling aan het eind van de Badhuisstraat hier verantwoordelijk voor te zijn. Compagnie B verplaatst zich naar het westen en trekt van woning tot woning.

Tegen 10:45 uur arriveert een eenheid van de 7th Battalion The Manchester Regiment op ‘Uncle Beach’. Deze eenheid brengt de 4.2 inch mortieren en Vickers machinegeweren met zich mee. Het landingsvaartuig met daarin de munitie krijgt een voltreffer en gaat verloren.

10:50 uur.
Dankzij het leggen van een rookgordijn aan beide zijden van de Coosje Buskenstraat kan een sectie van compagnie B de kruising oversteken. De soldaten bereiken veilig een woning aan de noordzijde van de straat. Gelijktijdig steekt een hele eenheid met Bren machinegeweren over naar de andere zijde van de straat. Het rookgordijn vertelt de Duitsers dat er iets aan de hand is. Zij nemen de omgeving van ‘Bexhill’ zwaar onder vuur. Het rookgordijn zorgt ervoor dat de Duitsers hun oriëntatiepunten verliezen en veel te hoog vuren. 

De artillerie vuurt gedurende 3 minuten op een vijandige positie bij de Scheldestraat. Deze inzet van de artillerie vindt plaats tegen 11:14 uur. Er wordt gevuurd door het medium en heavy regiment artillerie richting het oostelijk deel van de Scheldestraat en het noordelijk deel van de Aagje Dekenstraat.

Er komt om 11:30 uur informatie binnen die van belang kan zijn voor de strijd. Kort gezegd betreft het hier informatie over de sterkte van de Duitse troepenmacht op Walcheren. Een Vlissingse politieagent schat dat er zo’n drieduizend burgers aanwezig zijn in Vlissingen. Het valt erg op dat op de momenten dat er niet geschoten wordt de bevolking naar buiten komt.

Belangrijker is de informatie over het verzet. Duidelijk is dat het verzet als betrouwbaar en bruikbaar beschouwd moet worden. De hulp van het verzet neemt toe naarmate de strijd heftiger wordt.

13:00 uur. De 4 KOSB krijgt de beschikking over een reserve radioset. Nu is het weer mogelijk om direct radiocontact te onderhouden met het hoofdkwartier te velde. Alle voorgaande berichten verliepen via de radio van de verschillende commando-eenheden.

Tegelijkertijd is er een bericht afgegeven met daarin een wijziging van het strijdplan. Het No4 Commando zal samen met de 4 KOSB het zuidelijk deel van de stad zuiveren van tegenstand. De 5 KOSB neemt de oorspronkelijke taak van de 4 KOSB over. Compagnie C en een deel van compagnie B nemen bezit van het gebied rond een school. Het resterende deel van compagnie B neemt het blok bij de zuidhoek van ‘Bexhill’ in. Compagnie D zal samen met de Franse eenheid van het No4 commando de aanval inzetten op het gebied bovenaan de Coosje Buskenstraat (‘Dover’).

Compagnie A blijft in reserve en bevindt zich op de hoek Gravestraat en Emmastraat. Positie van het tactische hoofdkwartier blijft ongewijzigd. Er is een probleem met verschillende radiosets. De draadloze communicatie is weggevallen, en berichten worden nu door ‘runners’ rondgebracht. Dit verloopt erg moeizaam door de aanwezigheid van Duitse sluipschutters. Het bevechten van deze sluipschutters is praktisch onmogelijk. De Duitsers beschikken over een enorm goede kennis van het grondgebied. Daarbij blijkt ook dat deze kleine groep schutters zich uitstekend weet te verbergen en in staat zijn makkelijk en snel een nieuwe positie in te nemen.

In Breskens (13:17 uur)stapt de 5 KOSB  in de landingsvaartuigen om de troepen in Vlissingen te komen versterken.

Rond 14:35 uur krijgt de Royal Air Force de opdracht om het gebied ‘Piccadilly’ aan te vallen. Nog geen tien minuten laten nemen Typhoons het gebied onder vuur. De aanval wordt met groot succes uitgevoerd.

15:00 uur. De 5 KOSB komt aan land bij ‘Uncle Beach’. Direct gaat de commandant van de 5 KOSB naar het tactische hoofdkwartier. Hier komt hij tegen 15:10 uuraan en ontvangt de meest recente informatie.

Compagnie C neemt een Duitse kwartiermeester en een kok gevangen (15:15 uur). Ook wordt er een grote hoeveelheid voedsel buitgemaakt. De gehele compagnie C heeft vanaf dit moment een Duitse kok tot hun beschikking. De kok zal de komende tien uur als veldkok werken voor de compagnie.

In de namiddag (16:30 uur) trekt compagnie A op richting de scheepswerf. Vanuit een verdekte positie weten ze zowel visueel als met stem contact te maken met compagnie B. Zodra er een poging wordt ondernomen om over te steken komen ze onder zwaar machinegeweervuur te liggen.

Een officier van een verkenningsgroep brengt verslag uit over de situatie bij de Coosje Buskenstraat (‘Dover’). Een aanval op de bunker is op dit moment (16:45 uur)niet mogelijk. De enige plek met een beetje uitzicht op de bunker is maar vijfenveertig meter verwijderd van de schietgaten. Een aanval met een vlammenwerper is de enige optie. Deze is echter niet aanwezig.

Compagnie D valt tegen 17:00 uur terug in de richting van de Spuistraat. Er zal een artillerie- en luchtaanval volgen op het gebied ‘Dover’. Op de terugweg naar de Spuistraat ondernemen ze een aanval op de Gevangentoren.

Tussen 19:30 en 21:30 uur bezoeken de commandant van de 4 KOSB en een aantal stafleden compagnie A en B. Compagnie C en het hoofdkwartier te velde krijgen bezoek van de inlichtingenofficier. Tijdens deze bezoeken ontvangen de eenheden de nodige informatie over het verloop van de strijd.

Vanuit verschillende posities in het gebied van de scheepswerf, het Badhuis en de Gevangentoren wordt door klein kaliber vuurwapens op de troepen geschoten. Uit de notities blijkt dat het exact bepalen van de locaties niet mogelijk is.

Er komt rond de klok van 20:00 uur het bericht binnen dat de Duitsers van plan zijn een deel van de scheepswerf op te blazen. Dit plan zou deze nacht al ten uitvoer moeten worden gebracht. Compagnie A verplaatst zich naar de westkant van de scheepswerf en een kleine verkenningsgroep gaat op onderzoek uit. Het is een donkere avond en men weet niet of er Duitse troepen in het gebied aanwezig zijn. Dit alles maakt het extreem moeilijk om de verkenningstaak goed uit te voeren. In het gebied wat wel doorzocht kan worden zijn geen explosieven aangetroffen. Later zal blijken dat er in die nacht helemaal niets opgeblazen wordt.

21:05 uur. Compagnie D verovert de barakken bij de Gevangentoren en de school aan de Grote Markt.

Bij het tactische hoofdkwartier komt om 21:30 uur een bericht binnen over de 4 en 5 KOSB. De 4 KOSB behoudt de positie waar ze nu zijn en de 5 KOSB steekt in de vroege ochtend van de tweede november om 05:30 uurde kruising bij ‘Bexhill’ over. Voordat deze oversteek plaatsvindt neemt de artillerie de Duitse positie bij ‘Dover’ eerst nog onder vuur.

23:00 uur.Er komen goede berichten binnen over het strijdverloop op Walcheren en de Bevelanden. Westkapelle is in handen van de No4 Special Service Brigade. Op de Bevelanden trekken de 157 en 156 Brigade succesvol op richting Walcheren.

Het Duitse hoofdkwartier heeft via een Canadese radiofrequentie een bericht tot overgave verstuurd. Overgave zal geaccepteerd worden als er op alle Duitse stellingen een witte vlag zichtbaar is. Als er een witte vlag zichtbaar is, zal deze positie niet onder vuur genomen worden. Indien er vanuit deze positie geschoten wordt op een naderende sub-sectie volgt er een krachtige tegenactie. 

Tegen middernacht komt de leider van het Vlissingse verzet met het verzoek om het Weeshuis en het Sint Josephziekenhuis, beide gelegen op het terrein van de scheepswerf, niet te beschieten. In de gebouwen hebben ongeveer duizend inwoners bescherming gezocht. Velen zijn ook gewond.

Na contact te hebben gehad met het tactische hoofdkwartier is het volgende overeengekomen: De gebouwen zijn geen primair doelwit voor de artillerie en er wordt een poging gedaan om de burgers in de avond te evacueren. Aanwezige Duitse soldaten moeten worden aangemoedigd om zich over te geven. De soldaten krijgen de toezegging dat zij op een correcte manier zullen worden behandeld.

03:00 uur. De 7/9 Royal Scotts zijn aangekomen op ‘Uncle Beach’.

One Comment
  1. Wij zijn geëvacueerd in mei/juni 1944. Ik was toen 5 jaar. Wij woonden aan de Oostelijke Bermweg. Ons toenmalig (houten)huis bij fort de Ruyter, is in die oorlogshandelingen verdwenen.
    ‘k Probeer te achterhalen hoe het Walcheren, met name Vlissingen, verging. Dit verhaal helpt daarbij. Dank voor alle zorg en aandacht. Kees

Laat een reactie achter bij Kees Walter Reactie annuleren